فشن اوریگامی چیست؟ آشنایی با مشهورترین فشن اوریگامیست های خارجی و ایرانی

یادتان می­‌آید در دوران کودکی کاردستی‌­های تا شده‌­ی بامزه­‌ای به شکل قایق، موشک، پرنده و حیوانات درست می‌­کردید؟ در واقع همه­‌ی شما تا حدودی با اصول اولیه­‌ی اوریگامی آشنایی دارید. البته اوریگامی چیزی فراتر از تا کردن کاغذ برای کودکان است. این هنر باستانی جذاب سال‌­هاست مورد توجه طراحان مد قرار گرفته است و آن­‌ها از این تکنیک و هنر کاربردی و ارزشمند در طراحی کالکشن‌­های خود استفاده می‌کنند. اگر می‌­خواهید بدانید فشن اوریگامی چیست و با تاریخچه و سبک‌­­های مختلف آن، جایگاه اوریگامی در صنعت مد و فشن و همچنین فشن اوریگامیست‌­های مشهور و تاثیرگذار خارجی و ایرانی آشنا شوید، به هیچ‌­وجه این مقاله‌­ی جذاب را از دست ندهید.

فشن اوریگامی چیست ؟

اوریگامی یک هنر باستانی است که از کشور ژاپن با بیش از هزار سال سابقه سرچشمه گرفته است. در اصل، اوریگامی به هنر تا کردن کاغذ برای ایجاد طرح‌­ها، مجسمه­‌ها و سوژه‌­های سه­‌بعدی شناخته می‌شود. اوریگامی از دو کلمه‌­ی ژاپنی  ori یا  oru به معنای (تا) یا (تا کردن) و gami یا  kami (کاغذ) گرفته شده است. در طی سال‌­ها طراحان مد به این هنر جذاب علاقه نشان دادند و فشن اوریگامی بسیار محبوب شد. فشن اوریگامی برای خلق لباس‌­های هندسی آینده‌­نگرانه و پیچیده به­‌کار می‌­رود. از تکنیک‌­های تا کردن اوریگامی می‌­توان برای ایجاد پلیسه­‌ها و چین‌­های تزیینی در لباس­‌ها و حتی اکسسوری‌­ها استفاده کرد.

تاریخچه­ جذاب فشن اوریگامی

تاریخچه اوریگامی تقریبا به دو هزار سال پیش باز می­‌گردد. اگرچه اوریگامی یک کلمه‌­ی ژاپنی است و در واقع بیشتر به عنوان یک هنر ژاپنی شناخته می‌­شود ولی منشا آن ­را می‌­توان در چین، زادگاه کاغذ جستجو کرد. در چین، تا کردن کاغذ از دیرباز برای اهداف تشریفاتی، یک سنت بوده است. این ریشه‌­های تشریفاتی، اوریگامی را به ژاپن برد. اوریگامی در ابتدا با نام اوریکاتا شناخته می‌­شد اما بعدها به نام اوریگامی تغییر کرد. هنر اوریگامی به مرور زمان مورد توجه طراحان مد قرار گرفت و فشن اوریگامی جایگاه ویژه­‌ای پیدا کرد. این هنر کاربردی دهه‌­هاست که بخشی از مد بوده و به شکل پلیسه و انواع تکنیک‌­های دیگر روی لباس­‌ها و اکسسوری‌­ها ظاهر می‌­شود.

جالب است بدانید در ابتدا در اوریگامی از هیچ­‌گونه برش یا چسباندن استفاده نمی‌­شد اما استانداردها در طول سال‌­ها به­‌طور قابل توجهی تغییر کرده‌­اند. امروزه بسیاری از کتاب‌­­های اوریگامی را با مدل‌­هایی می­‌بینید که شامل نوعی برش یا چسباندن برای ایجاد ثبات بیشتر در طرح نهایی است.

• آکیرا یوشیزاوا، استاد بزرگ اوریگامی

آکیرا یوشیزاوا Akira Yoshizawa در سال 1911 در ژاپن به دنیا آمد. او یک اوریگامیست ژاپنی بود و در طول زندگی حرفه‌­ای خود به عنوان سفیر فرهنگی بین­‌المللی برای ژاپن عمل کرد. یوشیزاوا پیشگام تکنیک محبوب Wet-Folding بود. وی به عنوان استاد بزرگ اوریگامی شناخته می‌­شود.

سبک‌­های فشن اوریگامی

در حال حاضر سبک‌­های گوناگونی از فشن اوریگامی وجود دارند. هر سبک اوریگامی ژانر متفاوتی از مدل­‌های اوریگامی را بیان می‌­کند. در ادامه به بررسی تعدادی از سبک‌­های رایج و محبوب اوریگامی می­‌پردازیم.

• Modular

اوریگامی مدولار، ماجولار یا ماژولار از کنار هم قرار دادن تعدادی قطعات یکسان برای ایجاد یک مدل کامل تشکیل شده است. اغلب تک تک قطعات ساده هستند اما مونتاژ نهایی ممکن است دشوارتر باشد. بسیاری از مدل‌­های اوریگامی مدولار به شکل توپ­‌های تاشو تزیینی هستند. اوریگامی مدولار یا ماژولار که اوریگامی واحد نیز نامیده می‌­شود، به دو یا چند تکه کاغذ نیاز دارد. کاغذ به شکلی به نام واحد، ماجول یا ماژول تا می‌­شود. بسیاری از تکه‌­ها با هم مونتاژ می‌­شوند تا مدل نهایی اوریگامی را تشکیل دهند. اغلب مدل‌­های نهایی در مقایسه با ظاهر خود واحدها بسیار متفاوت به‌­نظر می‌­رسند.

• Tessellation

یک تکنیک تا کردن هندسی که با الگوی لبه­‌های تا شده روی کاغذ ایجاد می‌­شود. تسلیشن‌­ها اغلب تکرار شونده هستند و ممکن است مسطح یا سه­‌بعدی باشند. بسیاری از آن‌­ها وقتی در مقابل نور قرار می‌گیرند ساختار بیشتری از خود نشان می‌­دهند. تسلیشن یکی از پیچیده‌­ترین و جذاب­‌ترین تکنیک­‌های فشن اوریگامی است.

• Wet-folding

تا کردن مرطوب یا همان Wet-Folding؛ تکنیکی که توسط آکیرا یوشیزاوا ابداع شد. در این تکنیک، کاغذ قبل از تا زدن کمی مرطوب می­‌شود. رطوبت اجازه می­‌دهد تا کاغذ به‌­صورت منحنی­‌های نرم تا شود که سپس با خشک شدن کاغذ، دوام آن سخت می­‌شود. کاغذ مرطوب می‌­شود تا بتوان آن را به راحتی قالب‌­بندی کرد. مدل نهایی هنگام خشک شدن شکل خود را حفظ می‌­کند. در واقع تا کردن مرطوب یک تکنیک اوریگامی برای تولید مدل‌­هایی با منحنی­‌های ملایم به جای چین و پلیسه‌­های مستقیم هندسی و سطوح صاف است.

• Pureland

مفهومی پیشنهاد شده توسط جان اسمیت (John Smith) از انگلستان که سیستم ترکیب­‌بندی اوریگامی را با استفاده از کاغذ مربعی شکل و پلیسه­‌های کوه و دره ارائه داد و مدل‌­هایی را ایجاد کرد که به راحتی قابل تکرار هستند. این سبک محدودیت­‌هایی را شامل می­‌شود و فقط می‌­توان از چین‌­ها و پلیسه­‌های ساده‌­ی Valley و Mountain استفاده کرد. در این روش همه‌­ی چین‌­ها باید مسیرهای مستقیمی داشته باشند.

• Kirigami

کیریگامی شبیه اوریگامی و نوعی هنر کاغذی است. یک اصطلاح ژاپنی برای برش کاغذ است. تفاوت کیریگامی با اوریگامی در این است که در اوریگامی شما کاغذ را تا می­‌کنید. درحالی‌­که در کیریگامی، کاغذ را تا کرده و برش می‌­دهید. اصطلاح کیریگامی توسط فلورانس تمکو (Florence Temko) ابداع شد.

اوریگامی در صنعت مد و فشن

اوریگامی به عنوان هنر تا کردن کاغذ آغاز شده بود. بعدها این هنر باستانی در صنعت مد و فشن شکوفا شد و فشن اریگامی محبوبیت زیادی پیدا کرد. به دلیل این­که هنر اوریگامی ایده‌­ی اصلی خلق انواع جدیدی از لباس­‌های هندسی سه­‌بعدی بود  و جذابیت و کارایی منحصربه­‌فرد و خاصی را به نمایش می­‌گذاشت. تکنیک تا کردن کاغذ سال‌­هاست که الهام‌­بخش فشن دیزاینرها شده­ و آن‌­را در طراحی کالکشن­‌های خود به نمایش می‌­گذارند.

آن‌­ها متوجه شدند که هنر اوریگامی فرصتی ارزشمند برای کشف ایده‌­های آینده‌­نگرانه، خلاقانه و جذاب در صنعت مد و فشن است. در حقیقت ژاپنی‌­ها پیشگامان فشن اوریگامی هستند. از ایسی میاکه (Issey Miyake) گرفته تا جونیا واتانابه (Junia Watanabe) و ری کاواکوبو (Rei Kawakubo) همه­‌ی این طراحان مد، اوریگامی را در طراحی­‌های خود گنجانده‌­اند.

• ایسی میاکه، پادشاه پلیسه‌­ها

ایسی میاکه (Issey Miyake)، یکی از مشهورترین فشن اوریگامیست­ ها در دنیا در تاریخ 22 آوریل 1938 در ژاپن چشم به جهان گشود. این طراح مد ژاپنی همواره به خاطر طراحی لباس‌­های اوریگامی­‌اش که مظهر مد مدرن دهه 1980 بودند، شناخته می­‌شود و لقب پادشاه پلیسه­‌ها را به وی نسبت داده‌­اند. لباس‌­های پلیسه­‌دار و خلاقانه‌­ی میاکه الهام­‌بخش بسیاری از طراحان مد در سراسر جهان شده بود.

او لباس­‌هایی منحصربه­‌فرد و نوآورانه خلق می‌­کرد و بسیار هنرمندانه بر مفهوم فشن اوریگامی تاثیر گذاشت. ایسی میاکه اوریگامی را به عنوان ابزاری ارزشمند در صنعت مد و فشن برای تبدیل ایده‌­های خلاقانه به واقعیت توصیف می‌­کرد. در حقیقت، کار میاکه تلفیقی از میراث ژاپنی بود و به همین خاطر توانست تحسین بین­‌المللی را به‌­دست بیاورد.

پلیسه چیست؟

پلیسه‌­ها یکی از پرکاربردترین و ساده‌­ترین تکنیک­‌های فشن اوریگامی هستند. در واقع پلیسه نوعی تا شدن پارچه است که می­‌تواند شکل­‌های مختلفی به خود بگیرد. پلیسه اصلی زمانی است که پارچه روی خودش تا می‌­شود و در نتیجه ظاهری شبیه آکاردئون ایجاد می‌­کند. با این‌­حال پلیسه­‌ها اشکال و اندازه‌­های مختلفی دارند. برخی از آن‌­ها به‌­طور مساوی تا می‌­شوند، در حالی­که برخی دیگر اندازه‌­های متفاوتی دارند و فشرده می­‌شوند یا روان‌­تر هستند.

پلیسه­‌ها برای ایجاد حجم در لباس استفاده می‌­شوند. پارچه­ در کنار هم جمع شده یا تا می‌­شود که در این صورت سیلوئت کامل‌­تری ایجاد­ ­می‌­کند. پلیسه‌­ها نه تنها عملکرد زیبایی را ارائه می‌­دهند، بلکه بسیار کاربردی نیز هستند؛ زیرا به آزادی حرکت و جریان هوا کمک می­‌کنند. پلیسه‌­ها انواع گوناگونی دارند. در تصویر زیر چند نمونه از پلیسه­‌ها­ی رایج و پرکاربرد را مشاهده می­‌کنید.

فشن اوریگامی در ایران

این روزها صنعت مد ایران به لطف استاد فرشاد حیدری در زمینه‌­ی فشن اوریگامی پیشرفت زیادی کرده است. فرشاد حیدری سال‌­های زیادی است که به صورت تخصصی و حرفه­‌ای در زمینه‌­ی طراحی پارچه‌­های پلیسه و فشن اوریگامی فعالیت می­‌کند و با برندهای مطرح ایرانی و بین‌­المللی همکاری داشته است. اگر به دنیای فشن اریگامی علاقه‌­مند هستید و قصد دارید این هنر بسیار جذاب و کاربردی را با یک استاد عالی و حرفه­‌ای بیاموزید به شما پیشنهاد می­‌کنیم در دوره­‌های تخصصی فشن اوریگامی ایشان شرکت کنید.

برای این­که با استاد فرشاد حیدری، طراح لباس و فشن اوریگامیست معروف ایرانی، بیشتر آشنا شوید از شما دعوت می­‌کنیم مقاله‌­ی مصاحبه با فرشاد حیدری را مشاهده نمایید.

در این مطلب به­‌طور جامع و کامل بررسی کردیم فشن اوریگامی چیست و با سبک­‌های مختلف فشن اوریگامی و مشهورترین فشن اوریگامیست های خارجی و ایرانی آشنا شدید. اکنون برای ما بنویسید به کدام سبک از اوریگامی علاقه­ دارید؟ آیا دوست دارید این هنر جذاب را در طراحی لباس‌هایتان به‌­کار ببرید؟