خانههای رنگارنگ و زیبای بورانو در تالاب ونیز قطعا مکانی جادویی را به تصویر میکشند، اما هنر چند صد سالهای که این جزیره را مشهور و قطب گردشگری در ایتالیا کرده هنر دست زنان توری باف این منطقه است که از دوره رنسانس باقیمانده و نسل به نسل به آنها رسیده است. این زنان با اشکال سخت و پیچیده از بهترین سازندگان توری بافی بورانو در این شهر و حتی در ایتالیا هستند که این موضوع باعث شده مهمترین خانههای مد از این توریها برای طرحهای خود استفاده کنند. در ادامه همراه من باشید تا بهتر این هنر زیبا را بشناسید.
ریشههای توری بافی بورانو
منشاء توری بافی بورانو در تاریخ به طور دقیق مشخص نیست، اما طبق افسانهای یک ملوان عاشق به معشوق ونیزی خود یک گیاه آبزی به نام توری پری دریایی داد. دختر جوان به قدری با آن توری عجین شده بود که شکل زیبای آن را با نخهای ظریف جاودانه کرد و هنر توری بافی متولد شد. در طی قرنها بعد این توری بافیها در صومعهها تولید شدند که صرف لباسهای کلیسا، پتو و ملحفهها، تزئینات محراب کلیسا و همچنین پرده و یا به صورت نوارهایی اختصاص یافت که بعد از مدتی زنان صومعه آن را به یک فعالیت مدنی برای اقشار دیگر جامعه بدل کردند.
دوران شکوفایی توری بافی بورانو در قرن هفدهم بود که با توسعه طرحهای باروک که شامل گلها و برگهایی با ساقههای منشعب و منحنیدار به گرانترین و پرطرفدارترین توری بافی در میان اشراف و خانوادههای سلطنتی اروپا تبدیل شد. این توریها بیشتر در یقهها، سرآستینها، شال، روبند و دستکش مورد استفاده قرار میگرفتند. اما در قرن هجدهم در رقابت با طراحیهای فرانسوی و فنلاندی به دلیل تولید ارزان توری سوزنی از میزان تقاضای آنها کاسته شد هرچند که توری بورانو همگان با آنها بود. از این رو توری بافی بورانو کمکم داشت در طول زمان به فراموشی سپرده میشد که سیاستمداران و نجیبزادگان آن دوران، یک مدرسه توری بافی در بورانو برای احیای آنچه که قبلا بهعنوان سنت روبهزوال رفته بود تاسیس کردند تا این میراث ارزشمند را به نسلهای آینده بدهند.
آموزش توری بافی بورانو در مدرسه scuola di merletti
تکنیک دوخت توری بافی بورانو
تکنیکی که مشخصهی توری بافی بورانو در قرنها پیش بود، تکنیک نقطهای در هوا (تو خالی) نام داشت که تنها با استفاده از سوزن و نخ و بدون هیچگونه تکیهگاهی انجام میشد. اما در طول قرنها از دوختهای مختلف دیگری استفاده و حتی جایگزین شدند که برخی از آنها توسط خود سازندگان توری بورانو پدید آمدند. منحصربهفردترین توری ساخته شده در بورانو دارای 7 دوخت مختلف است. این توری بورانو سوزن دوزی شده با پیچیدگی بسیار زیاد طراحی و با تکنیکهای دوخت اجرا میشد ولی برای تمایز بیشتر توریهای سوزنی از نخهای نازک مثل پنبه، کتان، ابریشم، طلا یا نقره استفاده میکردند.
انواع تکنیکهای دوخت توری بافی بورانو
مراحل بافت توری سوزنی بورانو
برای ساخت بهترین توری، هر توری بافی یک دوخت را انجام میدهد. پس از تنظیم و آماده شدن الگو هر توری بافی روی یک قسمت کار دوخت را انجام داده و ممکن است ماهها طول بکشد تا یک قسمت کامل شود. لوازمی که برای بافت توری سوزنی استفاده میشود شامل کوسن تومبولو (tombolo)، لوله استوانهای چوبی (morello)، warping kit، نخ و سوزن است. توری بافی بورانو از دوختهای پایهای گیپور تشکیل شده و از نقشهای برجسته که معروفترین بافت آن، بافت بورانو است. حال برای بافت یک توری در مرحله اول طرح مورد نظر روی لایههای پارچه و کاغذ ثابت میشود و بعد از آن پارچه به بالشتک وصل و در انتها لولهی استوانهای چوبی را بین پارچه و بالشتک قرار میدهند؛ بعد از دوخت طرح موردنظر توری بافته شده را با تیغ از پارچه و کاغذ برش داده و تمام نخهای اضافی را با موچین به دقت جدا میکنند.
مرحله جدا شده طرح از پارچه و کاغذ
توری بافی بورانو در فشن
توری بافی بورانو چنان موفقیت بیوقفهای داشته است که حتی معروفترین خانههای مد دنیا نیز از آن بینصیب نمانند. کافی است نگاهی به مجموعههای دولچه و گابانا، دوناتلا ورساچه و والنتینو بیاندازید که در لباسها و یا در جزئیاتی مانند یقهها و سرآستینها به خوبی از این هنر استفاده کردهاند. این توریهای بورانو تداعیکننده زنانگی، ظرافت و پیچیدگی زنان است. حتی برندهای لباس عروس در ایتالیا از طرفداران این توریهای سوزنی بورانو هستند تا تلفقی از هنر دستی توری بافی را با طرحهای مدرن به خوبی نشان بدهند. همچنین آتلیهای به نام مارتینا ویرال در شهر بورانو به زیبایی از تورهای سوزنی مجموعههایی از لباس زیر و لباسهای خواب را تولید میکند.
استفاده زیبا از توری بافی بورانو در لباسهای Martina Vidal
با این حال امروزه در شهر بورانو، توری بافی بین زنان به عنوان یک شغل خصوصی و خانگی درآمده است که این مهارت را از مادران و مادربزرگهایشان و یا از مدرسه توری سازی قدیمی در شهر یاد گرفتهاند و میتوان این زنان را در میدانهای شهر و پیادهروها دید. این توری بافی به لطف تجارت توریستی ونیزی به عنوان صنایع دستی به گردشگرانی که از دیگر نقاط جهان به ونیز سفر میکنند معرفی شده و هنوز هم مورد استقبال مردم و گردشگران است. اگر شما به عنوان یک طراح لباس فعالیت میکنید آیا علاقهمند هستین که توری بافی را در کارهای خود استفاده کنید؟ چقدر مایل به دیدن تلفیق هنرهایی با این قدمت در طراحی ها هستین؟