مهار‌ت‌های مورد نیاز برای طراحی دوخت لباس

طراحی دوخت لباس زنانه یکی از مهم‌ترین رشته‌های صنعت فشن است. این رشته را در ایران با عنوان خیاطی می‌شناسند. اما طراحی دوخت لباس زنانه با خیاطی تفاوت‌های چشم‌گیری دارد. پیش از این درباره شغل طراحی لباس در مجله الکا صحبت کرده‌ایم. طراحی دوخت لباس زنانه و طراحی لباس دو رشته و شغل کاملا مرتبط به هم هستند. بنابراین در این مطلب سراغ رشته طراحی دوخت لباس رفته‌ایم.

رشته طراحی دوخت لباس

رشته طراحی دوخت لباس از دهه‌های پیشین در دانشگاه‌ها و هنرستان‌های ایران تدریس شده‌است. همچنین زمانی رشته طراحی لباس در دانشگاه‌ها وجود نداشت. بنابراین قدمت این رشته در ایران بیش‌تر از طراحی لباس است. رشته طراحی دوخت لباس زنانه به معنی طراحی الگو لباس برای شروع دوخت و تولید آن است. این طراحی الگو با توجه به کاربرد و ماهیت لباس تغییر می‌کند.

رشته طراحی دوخت لباس زنانه و طراحی لباس، دروس و سرفصل‌های مشترکی نیز دارند. اما تمرکز طراحی دوخت لباس بر روی الگو، الگوسازی و نحو دوخت و تولید یک لباس است. اما رشته طراحی لباس در چنین سطحی به تولید توجه نمی‌کند. طراحی لباس بر روی خلاقیت، نوآوری و دیزاین چه به صورتی کاربردی چه به صورت هنری، تمرکز دارد. بنابراین می‌توان گفت این دو رشته مکمل هم هستند.

انواع دوخت لباس زنانه

در طراحی دوخت لباس زنانه بازار هدف بسیار اهمیت دارد. چرا که بازار هدف مشخص می‌کند که طراحی دوخت لباس چه مسیری را باید طی کند. نحو طراحی دوخت لباس‌ها با توجه به مقصد لباس تغییر می‌کند. معمولا در فرآیند طراحی دوخت لباس زنانه دو مسیر وجود دارد. نحو طراحی الگو و الگو‌سازی و حتی دوخت لباس‌ها در این دو مقصد، باهم تفاوت‌هایی دارد.

• دوخت تجاری

دوخت تجاری زمانی اتفاق می‌افتاد که لباس‌ها برای بازار تولید می‌شوند. این بازار می‌تواند شامل عمده‌فروشی‌ها و خرده‌فروشی‌ها باشد. در دوخت تجاری، الگو‌ها ساده‌تر هستند. گاها از الگو‌های ثابت استفاده می‌شود. بسیاری از تفاوت‌های اندامی افراد در الگو‌ها لحاظ نمی‌شود. به همین دلیل نیز بسیاری از افراد برای خرید شلوار دچار مشکل هستند. افراد با داشتن گودی کمر یا پهلو حتما باید قبل از خرید، شلوار را پرو کنند. در این نوع دوخت از دوخت‌ و پارچه‌های ارزان‌تر استفاده می‌شود. بسیاری از روش‌های دوخت که هزینه‌بر هستند، انجام نمی‌شود.

• دوخت شخصی

در دوخت شخصی، طراح دوخت لباس با توجه به اندازه‌های همان شخص، الگو‌سازی می‌کند. در این روش لباس دقیقا اندازه شخص دوخته می‌شود. آن شخص نیز می‌تواند براساس سلیقه خود، تغییراتی را که می‌خواهد ایجاد کند. در این روش با توجه به پولی که شخص می‌پردازد، می‌توان از دوخت‌های گران‌تر و باکیفیت‌تر استفاده کرد. به طور معمول دوخت شخصی و سفارشی گران‌تر است.

روش‌های گوناگون در طراحی دوخت لباس زنانه

در طراحی دوخت لباس زنانه هزاران هزار روش وجود دارد. برخی از این روش‌ها شناخته‌شده‌ هستند و به صورت آکادمیک آموزش داده می‌شوند. اما طراحان دوخت معمولا در کار خود خلاقیت دارند. آن‌ها می‌توانند براساس سلیقه خود این روش‌ها و متد‌ها را تغییر دهند. آن‌ها در فرآیند کار خود روش‌های جدیدی را کشف و ابداع می‌کنند. بنابراین نمی‌توان گفت که تمام لباس‌ها با یک روش و یک متد الگو‌سازی و دوخت می‌شود. در این بخش از مقاله‌ سراغ شناخته‌شده‌ترین روش‌های طراحی دوخت لباس زنانه رفته‌ایم.

• متد‌های طراحی الگو پایه

الگو پایه همان‌طور که از اسم آن مشخص است، پایه و مرحله اول طراحی دوخت لباس زنانه است. الگو‌های پایه از طریق روش‌های مختلفی می‌توانند ترسیم شوند. این روش‌ها سالیان پیش طراحی شده‌اند. این که با چه روشی الگو پایه ترسیم می‌شود، در لباس نهایی تأثیر همچون تن‌خور لباس دارد. اما نمی‌توان گفت کدام متد بهتر است. این متد‌ها شامل متد مولر، متریک، اسمود، گرلاوین و … می‌شوند. مولر از دیگر متد‌ها، در ایران شناخته‌شده‌تر است. هر کدام از این متد‌ها مربوط به یک کشور در دنیا است. به طور مثال متریک برای انگلستان، مولر برای آلمان و اسمود برای فرانسه است.

پس از ترسیم الگو‌ پایه، طراحان دوخت سراغ الگو‌سازی می‌روند. ترسیم الگو پایه با الگوسازی تفاوت دارد. این کار از طریق ایجاد تغییرات در الگو‌ پایه انجام می‌شود. هر چه قدر ترسیم الگو پایه دارای قوانین و روش است، الگوسازی چنین نیست. الگوسازی از هیچ روش مشخصی پیروی نمی‌کند. این کار تا حد بسیاری سلیقه‌ای و براساس خلاقیت طراح دوخت لباس است. متد‌های طراحی الگو  ربطی به الگو‌سازی ندارند. آن‌ها فقط برای ترسیم الگو پایه کاربرد دارند.

• مولاژ

مولاژ یکی از روش‌های ساخت الگو است. مولاژ روشی است که بر روی مانکن یا بر روی بدن شخص انجام می‌شود. این روش برای لباس‌های فیت، بوستیه و لباس‌های شب بسیار کاربرد دارد. مولاژ معمولا با متریال‌هایی که انعطاف‌پذیر هستند، انجام می‌شود. مانند پلاستیک، آلمینیوم و پارچه متقال. اما می‌توان از کاغذ و چسب نیز استفاده کرد. برای جدا کردن متریال از مانکن، در الگو برش‌هایی ایجاد می‌شود. این روش بسیار شناخته‌شده است و طرفداران بسیاری دارد. هزینه مولاژ گران‌تر از الگو‌سازی با کاغذ است. به همین دلیل نیز لباس‌های شب گران‌تر هستند.

• دراپینگ

دراپینگ یک روش الگو‌سازی از طریق بازی با پارچه است. این روش به صورت کاملا سه بعدی اتفاق می‌افتد. برخلاف مولاژ که برای لباس‌های فیت کاربرد دارد، از دراپینگ می‌توان برای ایجاد حجم استفاده کرد. در دراپینگ پارچه را بر روی مانکن انداخته و با استفاده از سوزن زدن، مدل‌سازی می‌کنند. دراپینگ خلاقیت بسیاری را در فرآیند طراحی دوخت لباس زنانه ایجاد می‌کند. بسیاری از لباس‌هایی که در فشن‌شو‌ها دارای حجم هستند از طریق همین روش، دوخته می‌شوند. همچنین الهاماتی که طراح دارد در لحظه اتفاق می‌افتد.

مهار‌ت‌های پیش‌نیاز طراحی دوخت لباس زنانه

هر آن چه تا الان گفته‌ایم، مربوط به سرفصل‌های آموزشی رشته طراحی دوخت لباس زنانه است. در این بخش از مقاله سراغ مهار‌ت‌هایی رفته‌ایم که برای این شغل باید کسب کنید. برخی، این مهارت‌ها را در محیط آکادمیک یاد می‌گیرند. برخی نیز به صورت تجربی این مهارت‌ها را فرا می‌گیرند. آن چه که مسلم است، دو رشته طراحی دوخت لباس زنانه و طراحی لباس ارتباط تنگاتنگی دارند. بنابراین بهتر است در کنار آشنایی با دوخت، کمی نیز به فرآیند طراحی لباس توجه کرد.

• طراحی الگو و الگو‌سازی

مهم‌ترین مهارت در طراحی دوخت لباس زنانه آشنایی با الگو است. هر چه قدر تسلط بر الگوسازی بیش‌تر باشد، تبدیل طرح به یک لباس، راحت‌تر است. شناخت الگو برای طراحان لباس نیز اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل نیز این دروس در میان این دو رشته، مشترک است. چرا که طراحان لباس نیز باید طرح‌های خود را قابل اجرا دیزاین کنند.

در زمینه الگوسازی تجربه نیز اهمیت فراوانی دارد. بسیاری از طراحان دوخت، می‌توانند با خلاقیت، یک طرح غیر قابل اجرا را بدوزند. دوره‌های بسیاری در زمینه الگو و الگوسازی وجود دارد. ما دوره‌های الگوسازی غزل شقایق را به شما پیشنهاد می‌دهیم. غزل شقایق در دوره الگو‌سازی خود، انواع یقه‌ها، انواع پنس‌ها و … را آموزش داده‌است.

• آشنایی با پارچه‌ها

یکی از مهم‌ترین بخش‌های طراحی دوخت لباس زنانه آشنایی با پارچه‌ها است. حتی اگر علم انواع الیاف را نداشته باشید، آشنایی با پارچه‌ها اهمیت دارد. این آشنایی می‌تواند به صورت سواد آکادمیک باشد. همچنین می‌تواند با تجربه دوخت پارچه‌ها باشد. اما طراح دوخت لباس باید بداند هر پارچه‌ای برای چه نوع لباسی کاربرد دارد. چرا که هر پارچه‌ای نمی‌تواند مناسب هر دیزاین و هر الگویی باشد. پارچه‌ها پس از دوخت تن‌خور متفاوتی دارند. همچنین برخی از پارچه‌ها مناسب حجم هستند. برخی از آن‌ها مناسب لباس‌های فیت هستند.

همچنین دوخت انواع پارچه‌ها با چرخ‌ خیاطی متفاوت است. سوزن و نخی که برای پارچه‌های نازک استفاده می‌شود، برای پارچه‌های ضخیم متفاوت است. برخی از اصول خیاطی نیز برای بسیاری از پارچه‌ها کاربرد ندارد. یک طراح دوخت لباس، باید این اطلاعات را به خوبی بداند.

• خوانش طراحی تکنیکال

در کار طراحی دوخت لباس زنانه نحو خوانش طراحی تکنیکال بسیار اهمیت دارد. طراحی تکنیکال زبان مشترک میان طراح دوخت لباس زنانه و طراح لباس است. اگر توانایی درست خواندن طراحی تکنیکال وجود نداشته باشد، طراح دوخت نمی‌تواند برای دیزاین طراح لباس، به خوبی الگو‌سازی کند. طراحی تکنیکال صفحاتی از لباس دیزاین‌شده‌ است. در این صفحات تمامی اطلاعات درباره لباس مورد نظر ذکر شده‌است. اطلاعاتی مانند نوع پارچه، رنگ پارچه، خرج کار، سایز‌بندی، دوخت‌های نیش و … همچنین طراحی لباس به صورت فلت اسکچ وجود دارد.

مهارت‌های کاربردی برای طراحی دوخت لباس زنانه

در این بخش از مقاله سراغ مهارت‌های کاربردی رفته‌ایم. برای کار طراحی دوخت لباس زنانه ، داشتن این مهارت‌ها الزامی نیست. اما با شناخت و داشتن این مهارت‌ها، طراحی دوخت لباس می‌تواند حرفه‌ای‌تر، انجام شود.

• شناخت صنعت پوشاک

شناخت صنعت پوشاک می‌تواند به کار طراحی دوخت لباس زنانه کمک کند. دیدن مستند‌های دنیای فشن می‌تواند برای این شناخت به شما یاری برساند. در این مرحله، طراح باید با انواع برند‌ها، انواع سیستم‌های فشن، مارکتینگ و … آشنایی داشته‌باشد. طراح خلاق باید دنبال ترند‌ها باشد. ترند‌ها را بشناسد و از طریق شناخت آن‌ها با الگو‌ها، طرح‌ها و برش‌های جدید آشنا شود. در این زمینه مجله الکا، دوره ترند‌شناسی الهام شادکام را به شما پیشنهاد می‌دهد. در این دوره علاوه بر شناخت ترند‌ها، با نحو پیش‌بینی آن‌ها آشنا می‌شوید. همچنین می‌توانید سری به مقالات ترند‌شناسی مجله الکا بزنید.

• تزئینات لباس و پارچه‌سازی

تزئینات لباس و پارچه‌سازی می‌تواند کار طراح دوخت را بسیار خاص کند. همچنین کپی کردن از روی تزئینات و پترن‌ها بسیار کار سختی است. یادگیری پارچه‌سازی می‌تواند کار طراح دوخت را در بازار، متفاوت کند. شناخته‌ترین نحو تزئین، گل‌دوزی است. اما علاوه بر گلدوزی، روش‌های دیگری نیز وجود دارد. پارچه‌سازی دنیای بسیار بزرگی دارد. در این بین می‌توان به دوخت شماره‌دوزی، اسموک‌دوزی، تیکه‌دوزی، توپر‌دوزی، قیطون‌دوزی، برزیل‌دوزی و چاپ اشاره کرد. هر کدام از این تزئینات لباس زیر‌شاخه‌های فراوانی دارند. بنابراین در پارچه‌سازی می‌توان خلاقیت بسیاری به خرج داد.

• آشنایی با نرم‌افزار‌های الگو‌سازی

شناخته‌شده‌ترین نرم‌افزار الگو‌سازی جمینی است. آشنایی با این نرم‌افزار برای کار در بازار و دوخت تجاری بسیار کاربرد دارد. این نرم‌‌افزار می‌تواند کار طراحی دوخت لباس زنانه را بسیار راحت‌ کند. نرم‌افزار‌ها می‌توانند در انرژی و زمان صرفه‌جویی کنند. در عصری که همه چیز وابسته به تکنولوژی است، آشنایی با این نرم‌افزار‌ها می‌توان کمک‌رسان باشد. کار با این نرم‌افزار‌ها نیازمند آشنایی با اصطلاحات الگو و الگو‌سازی به زبان انگلیسی است.

آشنایی با رشته‌های مختلف صنعت فشن، به شما دیدی درست از این صنعت می‌دهد. شما می‌توانید پس از شناخت رشته‌های مختلف، رشته و شغل مورد نظر خود را انتخاب کنید. در این مقاله از مجله الکا سراغ طراحی دوخت لباس زنانه رفته‌ایم. تمامی مهارت‌هایی که در این راستا باید یاد بگیرید، به شما گفته‌ایم. نظر خودتان را راجع به این رشته با ما به اشتراک بگذارید؟ فکر می‌کنید در صنعت پوشاک ایران، طراحی دوخت لباس زنانه چه تأثیری داشته‌است؟