حدود ۳۰۰ سال از سبک روکوکو در طراحی لباس میگذرد. اما باید بدانید ۱۵ درصد از کالکشنهای کوتور در دوران معاصر، از سبک روکوکو الهام میگیرند. طراحانی مانند گیمباتیستا ولی، تام فورد، ولنتینو و الکساندر مککوئین از دوران روکوکو الهام گرفتهاند. بسیاری از آثار این طراحان، سبک روکوکو در طراحی لباس را تداعی میکند. این حجم از توجه به زیباشناسی روکوکو ، ما را وادار به شناخت این سبک میکند. در این مقاله سراغ سبک باشکوه و مجلل روکوکو رفتهایم. در این مقاله با ما همراه باشید تا با یکی از پیچیدهترین سبکها قرن هجدهم آشنا شوید.
تاریخ سبک روکوکو
سبک روکوکو از ۱۷۱۵ آغاز شد و به طور تقریبی تا ۱۷۸۰ ادامه داشت. سبک روکوکو بلافاصله پس از سبک باروک شکل گرفت. در ابتدا قرن هجدهم تغییرات بسیاری در فرانسه رخ داد. این تغییرات به عنوان دوران روشنگری شناخته شدهاند. سبک روکوکو مربوط به دوره روشنگری و نیمه دوم قرن هجدهم در فرانسه است. همچنین سبک روکوکو دوران نفوذ هنر و فرهنگ در کاخ ورسای فرانسه است.
بسیاری تصور میکنند که سبک روکوکو علاوه بر اشراف، بر روی طبقه متوسط و پایینتر نیز تأثیر داشتهاست. بهتر است بدانید که برخلاف تصور، سبک روکوکو یک سبک کاملا اشرافی بود. اغلب جمعیت جامعه دسترسی به مدهای این دوران را نداشتند.
معشوقه لویی پانزدهم، مادام دو پومپادور نقش اصلی در شکلگیری سبک روکوکو داشت. در واقع سلیقه او سبک روکوکو در طراحی لباس را به وجود آورد. در پایان این دوره، ماری آنتوانت همراه با ملکه شدن، رهبر سبک روکوکو در طراحی لباس شد. سبک روکوکو در طراحی لباس نقش بزرگی در انقلاب فرانسه داشت. ولخرجی زیاد اشراف در زمینه مد، خشم بسیاری از مردم را به همراه داشت.
یکی از نمونهها آن استفاده از پودر آرد برای آرایش بود. در حالی که مردم برای پخت نان با کمبود آرد روبهرو بودند. سبک روکوکو در طراحی لباس با انقلاب فرانسه تا حدودی از بین رفت. اما این دوره تأثیراتی بر مد گذاشت که تا کنون نیز پابرجاست.
زیباییشناسی سبک روکوکو در طراحی لباس
سبک روکوکو در طراحی لباس نمایش ثروت، قدرت و اقتدار است. همچنین سبک روکوکو در طراحی لباس با جنبههایی که در تضاد با یکدیگر بودند تعریف میشد. اسراف در تقابل با جستوجو برای سادگی قرار داشت. در پارچهها از رنگهای روشن استفاده میشد. اما مواد بسیار سنگین برای تزئین، خرج کار لباسها میشد. سبک روکوکو در طراحی لباس ، طبقه اشراف را در مقابل طبقه بورژوازی قرار داد.
در این دوره سیلوئت جدیدی برای لباس زنانه در حال شکلگیری بود. پارچههایی مانند ابریشم، ساتن و مخمل استفاده میشد. سبک روکوکو در طراحی لباس به معنای ملایمت، راحتی و ظرافت است. اما این ملایمت با سادگی تفاوت دارد. روکوکو به هیچ وجه ساده نبود. سبک روکوکو در طراحی لباس شامل تزئینات زیاد بر روی لباسها بود. این تزئینات با استفاده از گلهای ابریشمی، توری، پاپیون، پر پرندگان، چین و گلدوزی انجام میشد. نقوش بر روی لباسها الهام گرفته از عناصر طبیعت بودند. سبک روکوکو دنیای رنگها پاستیلی است. این رنگها شامل صورتی کمرنگ، آبی آسمانی، یاسی و سبز نعنایی بودند.
سبک روکوکو در طراحی لباس
طراحان لباس این دوره شهرت و نفوذ بسیاری پیدا کردند. چرا که بسیاری از اشراف تلاش میکردند که طبق سبک روکوکو لباس بپوشند. همچنین مجلات مد در این دوره شکل گرفتند. این مجلات ابتدا اشراف و سپس طبقات پایینتر را هدف خود قرار دادند. لباس پوشیدن در این زمان نه سخت و نه زمانبر بود. شاید به این علت که لباسهای این دوران با تزئینات بسیارشان در زندگی روزمره پوشیده نمیشدند.
همچنین زنان بسیار کمی در این دوران توانایی خرید چنین لباسهایی را داشتند. علاوه بر این، زنانی که در آشپزخانه یا فروشگاه کار میکردند قادر به پوشیدن کرست نبودند. مانند امروز، لباسهایی که برای روزمره طراحی میشدند و لباسهای شب تفاوت داشتند. در بخش از مقاله انواع لباسها در سبک روکوکو را معرفی کردهایم.
-
سبک روکوکو در طراحی لباس زنانه
لباس اصلی زنان در سبک روکوکو آلا فرانسیس نام داشت. آلا فرانسیس از سه تیکه تشکیل شدهبود. مانتو یا رویی لباس، دامن و زیر دامنی. رویی لباس و مانتو معمولا از یک پارچه تهیه میشدند. پنییرها حلقههایی بودند که زیر دامن پوشیده میشدند. پنییرها پهلوهایی بسیار پهن را ایجاد میکردند. بسیاری معتقدند زنان آن دوران از پنییرها به عنوان جیب برای حمل وسایل استفاده میکردند. کمرها با استفاده از کرست در باریکترین حالت خود قرار داشتند. این کمر باریک در کنار پنییرها دامن، نوعی تضاد ایجاد میکرد.
دامنها معمولا از جلو باز میشدند و وسط آنها یک زیر دامنی مثلثی شکل نمایان بود. این زیر دامنی تزئینات بسیاری داشت. آستینها نیز از قسمت شانه تا آرنج بسیار تنگ بودند. در نهایت در قسمت سر آستین توری و روبان دیده میشد. یقهها سبک روکوکو به شکل مربعی کوتاه بود. این یقهها برجستگی سینه را نمایان میکردند. یقهها نیز با روبان، توری و گل تزئین میشد.
بعدها ماری آنتوانت لباسی کاملا متفاوت را در پرتره خود نمایش داد. این لباس برخلاف تمام عناصر سبک روکوکو در طراحی لباس بود. این لباس شبیه به لباس خواب بود و بدون کرست پوشیده میشد. این پیراهن از پارچهای با رنگ ملایم دوخته شدهبود. زمانی که این لباس به مردم معرفی شد، رسوایی بزرگی به بار آورد. بسیاری از مردم اعتقاد داشتند لباس ماری آنتوانت باعث بیکار شدن ابریشمبافان فرانسه میشود.
-
سبک روکوکو در طراحی لباس مردانه
سبک روکوکو در طراحی لباس انتخابهای متنوعی را در اختیار مردان میگذاشت. آنها میتوانستند از کت، جلیقه و شلوار استفاده کنند. جلیقه مردان قسمتی از لباس آنها بود که تزئین میشد. از پارچههای طرحدار برای دوخت آنها استفاده میشد و درغیر این صورت بر روی جلیقه گلدوزی میکردند. قد شلوارها تا روی زانو قرار داشت. جورابها نیز سفید و بلند بودند و از قسمت زانو به پایین را میپوشاندند.
کلاههایی در این دوره برای مردان رایج بود که سه گوشه داشتند. این کلاهها اغلب با پرهای شترمرغ تزئین میشدند. کلاهگیس نیز توسط مردان پوشیده میشد. این کلاهگیسها اغلب سفید رنگ بودند. سبک روکوکو در طراحی لباس مردانه، آزادی و انعطاف بیشتری به مردان برای انجام کارهای روزمره میداد. در اواخر این دوران، مردان بسیاری به پوشیدن کت و شلوار روی آوردند.
-
سبک روکوکو در طراحی کفشها
در این دوران، زنان کفش پاشنهبلند میپوشیدند. پاشنه این کفشها در سبک روکوکو باریکتر شد. این پاشنهها در قسمت بالا و پایه آن پهن و در قسمت میانی باریک بودند. در این دوران از تاریخ فرانسه، همچنان تفاوتی در ساخت کفش پای راست و پای چپ وجود نداشت. احتمالا تصور میکنید که پوشیدن این کفشها که هر دو جفت آن شبیه به هم بودند، بسیار سخت است. اما باید بدانید این کفشها در بازار موجود نبودند. هر کفش به صورت اختصاصی و سفارشی برای همان فرد ساخته میشد. آنها دقیقا شبیه به فرم پای آن شخص تولید میشدند. بنابراین ممکن است حتی از کفشهای ما در دوران معاصر راحتتر باشند.
-
سبک روکوکو در طراحی اکسسوری
سبک روکوکو درباره تزئینات است. بنابراین باید حدس بزنید که اکسسوری نیز اهمیت بسیاری برای زنان این دوران داشت. توری به اندازه سنگ قیمتی بود و از آن به عنوان جواهر استفاده میشد. همچنین توری به شکل گردنبند چوکر دور گردن بسته میشد. در گردنبند، گوشواره و دستبند از مروارید و الماس استفاده میشد. از دستبند به صورت یکسان در هر دو دست استفاده میشد. پوشیدن مینیاتورها و پرترهها بر روی گردنبند و روبانهای دور گردن بسیار کاربرد داشت.
-
آرایش زنان در سبک روکوکو
در سبک روکوکو، زنان علاقه بسیاری به آرایش صورت، مو و بدن خود داشتند. در کاخ ورسای و چندین کاخ دیگر، زنان به صورت مرتب حمام میرفتند. آنها پس از حمام، بدن خود را با حولههای معطر خشک میکردند. در این دوران، به صورت کوتاه مدت، خمیر دندان با استفاده از شکر ساختهشد. اما این خمیر دندان تأثیر جدی نداشت بنابراین کنار گذاشتهشد.
زنان خود را به صورتی آرایش میکردند که انگار مجسمههای مینیاتوری هستند. علاقه به صورتهای رنگپریده، گونههای سرخ و ابروهای تیره از مشخصههای این سبک است. رنگهایی نیز وجود داشت که شامل سرب و مواد شیمیایی بودند. اما این رنگها رایج نبودند. استفاده از رژ در میان زنان اشراف بسیار رایج بود. در سبک روکوکو ، زنان موهای خود را به صورت حجیم جمع میکردند. همچنین زنان موهای خود را با پودر و پارچه توری تزئین میکردند. آنها در هنگام خواب موهای خود را سنجاق میزدند و از کوسنها با پارچههای ظریف استفاده میکردند.
سبک روکوکو در طراحی لباس میتواند برای بسیاری از طراحان و عاشقان فشن الهام بخش باشد. پیشنهاد میدهیم فیلم مری آنتوانت به همین نام را تماشا کنید. با دیدن این فیلم با اواخر دوران سبک روکوکو در کاخ ورسای آشنا میشوید. نظر خود را راجع به سبک روکوکو با ما در میان بگذارید؟ کدام طراحان لباس را میشناسید که در کالکشنهای خود از سبک روکوکو الهام گرفتهاند؟ نام این طراحان و برندها را در قسمت کامنت با ما به اشتراک بگذارید.