استایل آندروژین و هنجارشکنی جنسی

لباس‌ها قرن‌ها نشان‌دهنده هویت ظاهری ما بوده‌اند و امروزه به خلاقیت بیشتری احتیاج داریم تا مرزهای جنسیتی را با ترکیب کردن لباس‌ها از بین ببریم. استایل آندروژین یک اعتراض اجتماعی در راستای برابری و عدالت در جامعه است که با ورود زنان به جامعه و محل کار، به صنعت مد هم ورود کرد. در این مقاله، به ریشه‌ها و پیدایش استایل آندروژین، پیشگامان و هنرمندان ساختارشکن، طراحان آوانگارد ژاپنی و تأثیر این سبک در دهه‌های اخیر صنعت فشن، خواهیم پرداخت.

استایل آندروژین- ترکیب ریشه‌ای زن و مرد

کلمه “Androgynous” ریشه یونانی دارد و از دو کلمه gune (زن) و andras  (مرد) تشکیل شده است. این کلمه به توصیف ویژگی‌های فیزیکی زنانه و مردانه در کنار هم می‌پردازد. البته امروزه استایل آندروژین فراتر قدم گذاشته و از نظر روان‌شناختی و پوششی، مفاهیم جدیدی را در حوزه جنسیتی زن و مرد بیان می‌کند.

تولد آندروژین در بریتانیا و استرالیا | 1800

در طول تاریخ لباس پوشیدن به یک امر جنسیتی تبدیل شده بود، تا جایی که پوشیدن شلوار تا قرن‌ها برای زنان ممنوع بود. اولین هنجارشکنی‌های ظاهری در بریتانیا و فرانسه رخ داد که تبدیل به یک سبک پوششی خاص برای تمایز اشراف‌زادگان در جامعه شد. سبک پوششی آندروژین بعدها در استرالیا و دیگر جوامع نیز گسترش یافت.

سرکشی استایل آندروژین در انقلاب صنعتی تا در میان بازیگران سینما | 1970-1840

جنبش مد آندروژین، به کمک ورود زنان به جامعه و اثرگذاری خوانندگان و ستارگان سینما به یک جریان اصلی در بین جوانان تبدیل شد. مردم در جامعه به دنبال برابری و عدالت اجتماعی بودند و به نشانه اعتراض از سبک پوششی آندروژین پیروی می‌کردند.

• انقلاب صنعتی و شکوفایی آندروژین:

انقلاب صنعتی در سیاست و رفتارهای اجتماعی یک جامعه بسیار تاثیرگذار بود. در این راستا زنان در دهه 1800 میلادی، کم‌کم به جامعه ورود کردند و در کارخانه‌ها مشغول به کار شدند. یونیفرم پوششی زنان در محل کار، از نظر طراحی و دوخت شباهت زیادی به لباس‌های مردانه داشت. به همین دلیل، دیگر لازم نبود زنان در طول روز فقط دامن بپوشند و شلوار وارد پوشش روزانه آنها شد.

• جاسوس‌های ارتش بریتانیا و آمریکا:

بعداز ورود خانم‌ها به جامعه و کارخانه‌ها و تغییر سبک پوششی آنها از دامن به شلوار، ارتش بریتانیا و آمریکا از جاسوس‌های خانم برای ماموریت‌های خود استفاده کردند. ارتش زنان را مجبور به پوشیدن کت و شلوار کرد و در این حین جنبش مد آندروژین بیشتر از قبل مورد توجه قرار گرفت. به این سبب، به تدریج زنان لباس‌های مردانه را برای روزمره خود انتخاب کردند چون علاوه بر طراحی متفاوت، شلوارها فعالیت بدنی را برای آنها راحت‌تر کرده بودند.

• جنگ جهانی اول و محو شدن مرزها:

با شروع جنگ جهانی اول در اوایل دهه 1900 میلادی، مرزهای سنتی جنسیتی به سرعت حذف شدند و این موضوع اثر زیادی بر صنعت مد گذاشت. در این زمان فعالان مد و طراحان لباس مانند کوکو شنل، با طراحی شلوارهای فاق بلند و استایل کردن مدل موی معروف باب، در این مسیر قدم گذاشتند. استایل آندروژین خیلی زود در بین مردم آن زمان محبوب شد.

• ابداع شلوار بلومر:

الیزامت اسمیت طراح خلاق شلوار “بلومر” بود که با طراحی منحصر به فرد خود، خیلی زود وارد جنبش استایل آندروژین شد.

• راکستارهای سرکش:

جیمی هندریکس افسانه‌ای، نخستین‌بار در دهه 1970 میلادی، شروع به پوشش کفش‌های پاشنه‌دار و بلوزهای زنانه کرد. همچنین می‌توانیم به دیووید بویی اشاره کنیم که با استایل‌های خارج از چارچوب جنسیتی خود، بین جوانان معروف شد.

• ستارگان سینما:

مارلن دیتریش در دهه 1930 میلادی، اولین هنرپیشه آلمانی بود که استایل آندروژین را انتخاب کرد و در اولین فیلم سینمایی خود با کت و شلوار ظاهر شد.

طراحان آوانگارد ژاپنی | 1980

دهه 1980 میلادی با ظهور طراحان آوانگارد ژاپنی مانند یوجی یاماماتو و ری‌کاواکابو، شروع شد. استایل آندروژین تبدیل به امضای این طراحان گشت و آنها توانستند فرهنگ پوششی آندروژین را وارد استایل‌های خیابانی مردم آن دوران کنند.

طراحان نوآور قرن 20

خانه‌های مد وست وود، گوچی، سنت لورن، پرادا، بالنسیاگا و … همراه جنبش مد آندروژین شدند و به صورت خلاقانه در این راستا با کالکشن‌های خود هنجارشکنی کردند. امروزه برندهای مختلف در سرتاسر جهان  به استایل آندروژین علاقه نشون دادند و در این راستا کالکشن‌های نوآورانه و زیبایی‌شناسانه طراحی کردند. آن‌ها پیشگامان واقعی جنبش آندروژین در صنعت فشن هستند و زبان و نگرش آن‌ها متفاوت است.

• Rick Owens:

این برند از سال 2002 با سبک پوششی بی‌جنسیت و آندروژینی، فعالیت خود را آغاز کرد. در مجموعه‌های خود به طراحی غیرمتعارف می‌پردازد و جزء پیشگامان این جنبش است. در آخرین کالکشن خود یعنی Fall 2025 Menswear، این برند لباس‌های کاربردی و ساده ارائه داد که بر حذف تجملات و ایجاد لباس‌های بی‌نیاز به جایگزین، تمرکز کرده بود.

• Namilia:

این برند در حال بررسی مشکلات جامعه است و کالکشن‌های اعتراضی ارائه می‌دهد. در آخرین کالکشن خود یعنی Berlin Fall 2025، بر پوشش زنان در محل کار تمرکز کرده بود. با همکاری پلی‌بوی، به ترکیب نمادهای جذابیت با کلیشه‌های فرهنگی پرداختند، مانند ترکیب بیکینی با کراوات، لباس‌های زنجیردار با آویزهای پلی‌بوی، پیراهن مردانه سفید با شلوار چسبان و …

• Willy Chavarria:

این برند در تلاش است که در صنعت مد، دوباره سبک آمریکایی را ابداع کند. در آخرین کالکشن خو یعنی Fall 2025 Menswear، به نمایش جسورانه و سیاسی در کلیسای آمریکایی پاریس پرداخت. او پیامی قدرتمند در برابر حملات سیاسی به مهاجران و جامعه LGBTQ داشت و خواهان برابری و عدالت اجتماعی برای همگان بود.

تفاوت مد آندروژین با استایل تام‌بوی

این دو سبک پوششی اشتراکات زیادی با هم دارند اما در عین حال یه فرق مهم و اساسی میان آن‌ها وجود دارد. استایل تام‌بوی، به پوشیدن لباس‌های مردانه توسط خانم‎‌ها اشاره می‌کند استایل آندروژین، به ترکیب کردن لباس‌ها و ویژگی‌های زنانه و مردانه در کنار هم می‌پردازد.

امروزه باید مرز‌ها و محدودیت‌ها را در هم بشکنیم و با ترکیب‌کردن ویژگی‌های زنانه و مردانه آن‌ها را از بین ببریم. حالا که با تاریخچه استایل آندروژین آشنا شدید، جنسیت را از انتخاب‌های پوششی خود حذف کنید تا در دنیای جدیدی قدم بگذارید و استایل شخصی خودتان را دور از هر کلیشه‌ای، کشف کنید. برای شروع از چه آیتم‌هایی استفاده می‌کنید؟