در سال 2019 دنیای مد و فشن تصمیم گرفت تا نگاه جدیتری به بحران آلودگی هوا داشته باشد. هشدار اصلی آنها این بود که ما زمان زیادی برای حمایت از محیط زیست نداریم و مردم باید بدانند لباسهای آنها چه تاثیری برروی محیط زیست میگذارد. این مسئله باعث شد مد پایدار شکل بگیرد و طرفداران زیادی پیدا کند. مد پایدار یک سبک خاص از فشن را ارائه میدهد که بر پایه مبانی اقتصادی، اجتماعی و محیط زیست بنا شده است. در 30 مارس 2022 اتحادیه اروپا قوانین سفت و سختی را برای پایداری و محیط زیست رونمایی کرد و میخواهد اثرات زیست محیطی صنعت را کاهش دهد و به سواستفاده از نیروهای کار رسیدگی کند. این قوانین طرحهایی برای سرکوب green washing و ایجاد مسئولیت بیشتر برای زبالههای نساجی دارد. در ادامه بیشتر با این قوانین و استراتژیها آشنا خواهیم شد.
اتحادیه اروپا، پیشرو در مد پایدار
اتحادیه اروپا قصد دارد مقررات جدیتری برای مد پایدار به اجرا بگذارد تا پوشاک و منسوجات بادوامتر و باکیفیت بالاتری تولید شوند که قابلیت استفاده مجدد و بازیافت را داشته باشند. این مقررات با نام (راهکار منسوجات با دوام) در 30 مارس 2022 اعلام شد. بر اساس این طرح تولید پارچه و لباس در تمام مراحل از جمله طراحی و ترمیم و بازیافت، باید با در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی باشد. برندها موظف هستند اطلاعات بیشتری از نحوه کارهایشان در اختیار عموم قرار بدهند. تولیدکنندگان هم باید اطمینان داشته باشند که محصولاتشان برای محیط زیست زیانآور نیست.
لباسهای بازیافتی و کاهش آلودگی هوا
هدف از اجرای این قوانین برای مد پایدار این است که بازار این محصولات به سمت پارچههای مرغوبتر و سازگارتر با محیط زیست سوق داده شود. همچنین تبدیل اروپا به اولین قارهای که نسبت به تغییرات آب و هوا خنثی عمل میکند و اجازه میدهد زمین روند طبیعی خودش را طی کند. البته قرار است این کار بدون آسیب رساندن به رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی انجام شود. اتحادیه اروپا به مصرف کنندگان هشدار داد که استفاده از لباسهای خود مانند اقلام دور ریختنی را متوقف کنند و اعلام کرد با استفاده از آلایندهها در برابر مدهای سریع در بازار انبوه مقابله کند.
قوانین جدیدی که توسط بازوی اجرایی اتحادیه اروپا پیشنهاد شده است، حداقل استفاده اجرایی از الیاف بازیافتی را تا سال 2030 میطلبد و نابودی بسیاری از محصولات فروخته نشده را ممنوع میکند. قوانین کمیسیون اروپا همچنین به دنبال جلوگیری از انتشار میکروپلاستیک و بهبود شرایط جهانی کار در صنعت پوشاک است. این تغییرات مستلزم یک تغییر گسترده در صنعتی است که به منظور پایین نگه داشتن هزینهها و قیمتها، اقلامی با طول عمر کوتاه در کشورهای در حال توسعه آسیا و آمریکا تولید میکند.
مد و زیانهایش برای زمین
به گفته آژانس محیط زیست اروپا، بعد از مواد غذایی، مسکن، رفتوآمد و حملونقل؛ صنعت مدولباس بزرگترین عامل تاثیرگذار بر محیط زیست و گرم شدن کره زمین در این اتحادیه است. سرانه مصرف منسوجات در اتحادیه اروپا برای هر نفر نیازمند 9 متر مکعب آب، 400 متر مربع زمین و 391 کیلو ماده خام است که 270 کیلوگرم گاز کربنی از خود به جای میگذارد. صنعت مدولباس نه فقط در اروپا بلکه در تمام دنیا یکی از بزرگترین تولید کنندگان گاز کربنی است. برآورد شده این صنعت فقط در سال 2018، حدود دو میلیارد متر مکعب گازهای کربنی وارد جو زمین کرده است.
مد آنی باعث افزایش لباسهای بیکیفیت و افزایش آلودگی هوا
قرارداد سبز، راه نجات زمین!
کمیسیون اروپا در نشست کالج خورد مجموعهای، از پیشنهادات قرارداد سبز را تصویب کرد. این پیشنهادات روی شیوههای اقتصادی مد پایدار مانند اطمینان از آنکه مصرفکنندگان حقوق خود را میدانند و محصولات فروخته شده در اتحادیه اروپا به طور پایدار ساخته شدهاند، قابل تعمیر و بازیافت هستند، تمرکز دارند.
طبق پیشنهادات جدید، همه محصولات باید دارای پاسپورت محصول دیجیتال باشند. این پاسپورت تعمیر یا بازیافت اجزای یک محصول و همچنین نگرانیهای ردیابی در زنجیره تامین را تسهیل میکنند و این پیشنهاد چارچوب طراحی eco-design موجود را به گونهای گسترش میدهد که تا حد امکان محصولات بیشتری را شامل شود. این مقررات شامل افزایش بهرهوری انرژی در ساخت و ساز، افزایش قابلیت بازیافت و بطور کلی شیوههای تجاری کارآمدتر از نظر آب و هوا خواهد بود.
محصولات بهبود یافته و شامل محصولات قابل تعمیر بیشتر، مواد پایدارتر و بطور کلی بازده انرژی بیشتر است. چارچوب موجود eco-design از زمان اولین تکرار آن در سال 2009 در حال پیشرفت بوده است. این استانداردها راههایی را برای محصولات تولید شده و فروخته شده در اتحادیه اروپا ایجاد میکنند تا در تمام مراحل چرخه حیات آن سازگارتر با محیط زیست و مد پایدار باشند.
بخش پایانی پیشنهادات کمیسیون بهروزرسانی قوانین مصرف کننده اتحادیه اروپا بود. این اطلاعات را در مورد چگونگی ساخت یک محصول و مدت زمان ماندگاری آن در اختیار مصرف کننده قرار میدهد. هدف این است که به مصرف کنندگان اروپایی اجازه دهیم تا تصمیمات آگاهانهتری در مورد محصولاتی که خریداری میکنند بگیرند. این پیشنهادات همچنین فهرست موجود شیوههای تجاری ناعادلانه را بهروزرسانی میکند تا شامل ادعاهای محیطی مبهم بدون حقایق، عدم اطلاعرسانی درمورد ویژگیهای محدود کننده دوام و استفاده از برچسب پایداری داوطلبانه که با بررسی مستقل مرتبط نیست، باشد.
افزایش کیفیت و دوام لباسها، دوستی مد با زمین
گفتوگوها دربارۀ قوانین سفت و سخت اتحادیه اروپا
ایونا پوپسکیو از سازمان “مردم نهاد ائتلاف محیط زیستی استانداردها” میگوید: مقرراتی که اعلام شده به این منظور تدوین شدهاند که این محصولات بارها قابلیت استفاده داشته باشند. کمیسیون اروپا قصد دارد با اعلام این مقررات برای منسوجاتی که در اتحادیه اروپا به فروش میرسند، جلوی مد آنی را بگیرد و مد آهسته یا slow fashion را جایگزین کند. به گفته او، مقررات مشابهی هم برای محصولات الکترونیک مانند تلفنهای هوشمند و همچنین اثاث و مبلمان اجرا میشود که “ابتکار عمل محصولات پایدار” نامیده میشود.
فرانس تیمرمنز، معاون اجرایی کمیسیون گفت: زمان پایان دادن به مدل برداشتن، ساختن، شکستن و دور انداختن است که برای سیاره، سلامت و اقتصاد ما بسیار مضر است. به این ترتیب ما تعادل را در رابطه خود با طبیعت باز میگردانیم و آسیب پذیری خود را در برابر اختلالات در زنجیره تامین جهانی کاهش میدهیم. او همچنین گفت: ما میخواهیم محصولات مد پایدار به یک هنجار تبدیل شوند. لباسهایی که میپوشیم باید بیشتر از سه بار پوشیدن دوام بیاورند. تمام منسوجات باید ماندگاری طولانی، قابل بازیافت، ساخته شده از الیاف بازیافتی و عاری از مواد خطرناک و سمی باشد. این استراتژی همچنین با هدف تقویت استفاده مجدد و بخشهای تعمیر و رسیدگی به زبالههای نساجی است.
نجات محیط زیست با مد پایدار
چندین سال طول میکشد تا این چارچوبها به قوانین و مقررات مشخصی تبدیل شوند. برندها باید به جزئیات آن توجه کنند تا بدانند چگونه باید با تغییرات پیشِ رو سازگار باشند و جلوی افزایش آلودگی زمین را بگیرند. نظر شما در مورد این قوانین چیست؟ شما تا چه میزان از مد پایدار حمایت میکنید؟